ഹംപി
രാജക്കന്മാരെല്ലാം കൊള്ളക്കാരാണ് .. ആടയാഭരണങ്ങള് അണിഞ്ഞ കൊള്ളക്കാര്. ആ മണ്ണില് ചവിട്ടി നില്ക്കുമ്പോള് ആദ്യം അനുഭവപ്പെടുക ഒരു മൂകതയാണ്. നിശബ്ധരാക്കപ്പെട്ടവരുടെ മൂകത. അത് പലതും വിളിച്ചു പറയുന്നുണ്ട്. ചുറ്റും നോക്കിയാല് കല്ലുകൊണ്ട് തീര്ത്ത വിസ്മയങ്ങള് കാണാം. എന്ത് ഉണ്ടാക്കിയാലും അതിലെ ഓരോ കല്ലിലും കൊത്തുപണികള്. കല്ലുകൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ അക്വാ ഡക്ക്റ്റ്. അതിലൂടെ വളരെ ദൂരെ നിന്നും വെള്ളം വന്ന് മനോഹരമായ പടിക്കെട്ടുകള് ഉള്ള “പുഷ്കരിണി” കുളത്തിലേക്ക് വീഴാനുള്ള സംവിധാനം. അങ്ങനെ പലതും. പക്ഷെ ഈ കാഴ്ചകളെക്കാള് മനസ്സില് തങ്ങി നില്ക്കുക വേറെ ചിലതാണ്. തല യില്ലാത്ത നന്തി വിഗ്രഹം, വിഗ്രഹമില്ലാത്ത അമ്പലങ്ങള്, തുമ്പിക്കൈ ഇല്ലാത്ത ആനപ്രതിമകള് അങ്ങനെ പലതും. ഒരു അധിനിവേശത്തിന്റെ തിരു ശേഷിപ്പുകള്. ഈ ഒഴിഞ്ഞ കെട്ടിടങ്ങള് നമ്മളെ പലതും ഓര്മിപ്പിക്കും. ഇവിടെയും കുറെ ജനങ്ങള് ജീവിച്ചിരുന്നു. അവര്ക്ക് ഒരു സംസ്കാരം ഉണ്ടായിരുന്നു, വിശ്വാസങ്ങള് ഉണ്ടായിരുന്നു. കലാ വൈദഗ്ധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. ആഗ്രഹങ്ങളും അഭിമാനവും ഉണ്ടായിരുന്നു. 200 വര്ഷത്തിലധികം വിജയ നഗര സാമ...